Έτσι θα τελειώσει το μαρτύριο της Ελλάδας



Η Ελλάδα θα παραμείνει μία καταστροφή μέχρι να πάρει τη «θεραπεία» που δόθηκε κατά το παρελθόν και στις άλλες φτωχές και υπερχρεωμένες χώρες.

Οι γενικές απεργίες. Οι διαδηλωτές στους δρόμους. Οι κοινοβουλευτικές διαμάχες κατά των μέτρων λιτότητας που απαιτούνται για να ξεκλειδώσουν τα κεφάλαια χρηματικής διάσωσης προς τη χώρα. Η οικονομία της χώρας βυθίζεται όλο και περισσότερο χαρακτηριζόμενη από την ταυτόχρονη αύξηση του δημόσιου χρέους της. Η κατάσταση στην Αθήνα την προηγούμενη εβδομάδα δεν ήταν και η καλύτερη, όχι μόνο επειδή η Ελλάδα έχει βιώσει τόσες πολλές παρόμοιες εβδομάδες κατά τα τελευταία δύο χρόνια. Επιπρόσθετα, η όλη εικόνα θυμίζει παραδείγματα κρίσης χρέους αναπτυσσόμενων χωρών κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του ‘80 και του ‘90.


Η εμπειρία από δεκάδες παραδείγματα υπερχρεωμένων χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, δίνουν τα μαθήματα εκείνα που οι σωτήρες της Ελλάδας θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη. Για χρόνια, το Δ.Ν.Τ. και οι κυβερνήσεις των πλουσίων χωρών, προσπαθούσαν να τους βοηθήσουν μέσω της χορήγησης βραχυπρόθεσμων δανείων διάσωσης. Η πραγματική ανάκαμψη των χωρών αυτών ήρθε μόνο όταν τα χρέη τους, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που όφειλαν στους επίσημους πιστωτές τους, αναδιαρθρώθηκαν. Στην Ευρώπη, η Πολωνία αποτελεί επίσης ένα αντίστοιχο ιστορικό παράδειγμα: Η οικονομία της απογειώθηκε στη δεκαετία του ‘90 μετά από ένα «διάλειμμα» που της δόθηκε από τους πιστωτές της.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην ίδια βάρκα. Υπό την προϋπόθεση ότι η πλειοψηφία του κοινοβουλίου της χώρας εγκρίνει τον - προς ψήφιση προϋπολογισμό - για το 2013 στις 11 Νοεμβρίου, μία νέα χορήγηση των κεφαλαίων διάσωσης θα απομακρύνει την επικείμενη καταστροφή για τη χώρα. Ωστόσο η οικονομία της Ελλάδας δεν θα ανακάμψει μέχρι να τύχει μεγαλύτερης ελάφρυνσης του χρέους της. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει,, σε γενικές γραμμές μία διαδικασία δύο σταδίων: Πρώτον, να συμφωνήσουν σε ένα σχέδιο για τη μείωση του χρέους, εφόσον πληρούνται ορισμένοι στόχοι. Στη συνέχεια, να προχωρήσουν σταδιακά στη μείωση του χρέους κατά την επόμενη δεκαετία.

Το σημείο εκκίνησης είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση. Στις αρχές του έτους, ο ιδιωτικός τομέας μείωσε τις απαιτήσεις του έναντι του ελληνικού κράτους όσον αφορά τα ομόλογα της χώρας που κατείχε, κατά 50% και ακόμα παραπάνω. Ωστόσο, η συμφωνία που έγινε τότε, δεν περιελάμβανε τις μεγάλες συμμετοχές της Ε.Κ.Τ. στα ελληνικά ομόλογα και φάνταζε «γλυκιά» λόγω των δανειακών κεφαλαίων από τους επίσημους πιστωτές. Για δύο χρόνια αυτοί οι σωτήρες προσποιούνται ότι η Ελλάδα είναι κυρίαρχη και αυτόνομη και παρείχαν δάνεια για να αποπληρώσουν τις οφειλές που έπρεπε να αποδοθούν στους ιδιώτες ομολογιούχους του ελληνικού χρέους.

Έτσι, περισσότερο από το 70% των χρεών του ελληνικού κράτους, κατέχεται τώρα από τους «επίσημους» πιστωτές (τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και το Δ.Ν.Τ.). Οι πιθανότητες αποπληρωμής τους, βουλιάζουν μαζί με την οικονομία στην Ελλάδα. Οι κυβερνητικές προβλέψεις δείχνουν τώρα ότι το χρέος της Ελλάδας, θα υπερβεί το 190% του ΑΕΠ το 2014. Το ποσοστό αυτό είναι περίπου 30 εκατοστιαίες μονάδες υψηλότερο από εκείνο που το Δ.Ν.Τ. είχε προβλέψει πριν από έξι μήνες. Αυτό το χρέος δεν μπορεί να πέσει σε ένα βιώσιμο - εξ αποστάσεως - επίπεδο, χωρίς πρόσθετη ελάφρυνση.

Στις κατ 'ιδίαν συζητήσεις τους, πολλοί Ευρωπαίοι το παραδέχονται αυτό. Στις δημόσιες δηλώσεις τους, το αρνούνται κατηγορηματικά. Η κυβέρνηση της Γερμανίας είναι πλέον διατεθειμένη να δώσει στους Έλληνες περισσότερο χρόνο για να εφαρμόσουν τα μέτρα λιτότητας στη χώρα τους. Αλλά δεν πρόκειται να συζητήσει καν οποιαδήποτε διαγραφή ελληνικού χρέους από εκείνο που οι επίσημοι πιστωτές της χώρας, κατέχουν.

Πολιτικά, αυτό είναι κατανοητό. Η Γερμανία ανησυχεί ότι οποιαδήποτε ελάφρυνση του χρέους θα μειώσει το κίνητρο στην Ελλάδα να προβεί σε μεταρρυθμίσεις. Η εν λόγω εξέλιξη, θα εξόργιζε τους Γερμανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι θα μπορούσαν να τιμωρήσουν την κυβέρνηση της Άνγκελα Μέρκελ στις εκλογές που θα διεξαχθούν στη χώρα το ερχόμενο φθινόπωρο. Από οικονομική άποψη, αυτό είναι μία καταστροφή. Εφ 'όσον όλοι γνωρίζουν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη της, η χώρα θα παραμείνουν αποκλεισμένη από τις ιδιωτικές αγορές ομολόγων και η αβεβαιότητα σχετικά με το πώς το ανεξόφλητο χρέος της τελικά θα επιλυθεί, θα αποθαρρύνει τις επενδύσεις στο εσωτερικό της. Επιπρόσθετα, θα επιβραδύνει την ιδιωτικοποίηση των κρατικών περιουσιακών στοιχείων, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής ανάκαμψης στην Ελλάδα.

Η πρωτοβουλία “HIPC

Για τους παραπάνω λόγους, η Ελλάδα χρειάζεται και άλλη συμφωνία απομείωσης του χρέους της. Οι επίσημοι πιστωτές της, ιδιαίτερα εκείνοι των κυβερνήσεων της ζώνης του ευρώ και η Ε.Κ.Τ., θα πρέπει να καθορίσουν ένα σχέδιο για τη μείωση του χρέους της χώρας, ενώ ταυτόχρονα να δώσουν μία νέα ώθηση στις εφαρμοζόμενες μεταρρυθμίσεις στη χώρα. Ένας τέτοιος οδηγός θα μπορούσε να βασιστεί στα πρότυπα της πρωτοβουλίας HIPC(Heavily Indebted Poor Countries), του σχεδίου δηλαδή εκείνου που εκπονήθηκε το 1996 και που σύμφωνα με το οποίο οι δανειστές συμφώνησαν να μειώσουν τα χρέη των πιο φτωχών και υπερχρεωμένων χωρών, εάν οι τελευταίες εφάρμοζαν μεταρρυθμίσεις με σκοπό τη μείωση της φτώχειας. Ένα άλλο πρότυπο σχέδιο θα μπορούσε να είναι εκείνο που εφαρμόστηκε από τη νέα δημοκρατική Πολωνία, η οποία βάσταζε κάτω από τα τεράστια χρέη που της είχαν αφήσει οι προκάτοχοι κομμουνιστές ηγέτες της. Το 1991 σε ένδειξη συμπάθειας προς τη χώρα, οι πιστωτές της συμφώνησαν να μειώσει το χρέος της, εάν υλοποιούνταν οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις.

Μία παρόμοια συμφωνία με τους επίσημους πιστωτές της και πάνω στις ίδιες αρχές, θα μπορούσε να υλοποιηθεί και για την Ελλάδα. Μία τέτοιου είδους συμφωνία θα έπρεπε να είχε συναφθεί και τώρα: Εάν η Ελλάδα αφοσιωθεί πλήρως στις μεταρρυθμίσεις της, στη μείωση του επίσημου δημόσιου χρέους της σε ένα τέτοιο επίπεδο όπου το ποσοστό θα ήταν διαχειρίσιμο (ας πούμε, στο 120% επί του ΑΕΠ έως το 2020), το βάρος του χρέους υποφερτό και το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής, απολύτως εφικτό. Η μείωση του χρέους θα μπορούσε να έρθει μέσα από τη μείωση των επιτοκίων και την παράταση της διάρκειας ωρίμανσης (λήξης) των κρατικών ομολόγων ίσως μέχρι και μέχρι τα 50 χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο, η κ. Μέρκελ μπορεί να εξηγήσει στους ψηφοφόρους της ότι τουλάχιστον θα καταβληθεί το κεφάλαιο του δανείου εξ ολοκλήρου από τους Έλληνες. Η ΕΚΤ, η οποία κατέχει τα υπόλοιπα (μη αναδιαρθρωμένα – κουρεμένα) κρατικά ομόλογα των πιστωτών του ιδιωτικού τομέα, θα πρέπει να ενεργήσει ταχύτερα και να αποδεχθεί παρόμοιους όρους που είχαν επιβληθεί και στους ιδιώτες ομολογιούχους της χώρας.

Ωστόσο, υπάρχουν και επιπλοκές. Το Δ.Ν.Τ. ρευστοποίησε τις θέσεις σε χρυσό που είχε, για να χρηματοδοτήσει το μερίδιο που του αντιστοιχούσε στην ελάφρυνση του χρέους στα πλαίσια του σχεδίου “HIPC”. Δεδομένου ότι η Ελλάδα, ακόμα και τώρα, είναι πολύ πιο πλούσια από τα περισσότερα εκ των μελών του Δ.Ν.Τ., οι πιστώτριες χώρες της Ευρώπης θα πρέπει να επωμιστούν το μερίδιο του Ταμείου για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Η Ελλάδα μπορεί να χάσει έδαφος στις μεταρρυθμίσεις ή στην επίτευξη συγκεκριμένων αριθμών στον προϋπολογισμό της. Ωστόσο, οι επιπτώσεις του να τεθεί μία αξιόπιστη πορεία προς τη βιωσιμότητα του χρέους θα μπορούσε να είναι πολύ ισχυρές. Οι Έλληνες θα μπορούσαν να αρχίσουν να πιστεύουν ότι έχουν μία διέξοδο από την κρίση. Οι επενδυτές θα μπορέσουν έτσι να βάλουν χρήματα στη χώρα με μεγαλύτερη βεβαιότητα. Θα μπορούσε να δημιουργήσει ένας θετικός κύκλος εμπιστοσύνης και ανάπτυξης. Χωρίς αυτόν τον κύκλο, οι προοπτικές στην Ελλάδα είναι δύσκολες.(Επιμέλεια – Μετάφραση : e-FSW)



Δεν υπάρχουν σχόλια: