Ελληνική οικονομία και ευρώ


Aρθρο tτου Μιχαλη Αργυρού απο το περιοδικο traders



» TRADERS´: Ποιες είναι πραγματικά οι αιτίες της ελληνικής οικονομικής κρίσης;
Αργυρού: Οι αιτίες της ελληνικής οικονομικής κρίσης είναι κυρίως εσωτερικές. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της μεταπολιτευτικής περιόδου η Ελλάδα ακολούθησε ένα μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης που στηρίχθηκε στην επέκταση της εσωτερικής ζήτησης, και συγκεκριμένα της κατανάλωσης, δημόσιας και ιδιωτικής. Παράλληλα, η παραγωγική ικανότητα της ελληνικής οικονομίας, αυτό που στα οικονομικά ονομάζουμε πλευρά της προσφοράς (supply side) παρέμεινε στάσιμη - σε σχετικούς όρους μάλιστα μετά την είσοδο της χώρας στο ευρώ αυτή υπέστη σημαντικά πλήγματα. Αυτό οδήγησε σε σημαντικό έλλειμμα ανταγωνιστικότητας που δημιουργήθηκε από πλήθος αδυναμιών, κυριότερες των οποίων ήταν: (α) οι μεγάλες στρεβλώσεις στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, που με την σειρά του οφείλονται στην  έλλειψη επαρκούς ανταγωνισμού και στην ύπαρξη ισχυρών μονοπωλίων (β) η ιδιαίτερα ανελαστική αγορά εργασίας (γ) ένα πολύπλοκο, διαρκώς μεταβαλλόμενο και αντιεπιχειρηματικό φορολογικό σύστημα (δ) μη ικανοποιητική θεσμική λειτουργία του ελληνικού κράτους σε κρίσιμους τομείς όπως αυτό της απονομής δικαιοσύνης, της είσπραξης φόρων και της προστασίας των δικαιωμάτων των επενδυτών (ε) η σταδιακή απαξίωση του εκπαιδευτικού συστήματος και η συνακόλουθη υποτίμηση του ανθρωπίνου κεφαλαίου της χώρας. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με μια αντιεπιχειρηματική πολιτική και κοινωνική κουλτούρα, αλλά και την συχνά ακραία συμπεριφορά συνδικάτων και άλλων συντεχνιακών φορέων, κατέστησαν την Ελλάδα χώρα μη φιλική προς επενδύσεις και υποβάθμισαν σημαντικά τις παραγωγικές της ικανότητες.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την είσοδο της χώρα στο ευρώ τα σημαντικά αυτά προβλήματα δεν έγιναν αισθητά εξαιτίας της εύκολης πρόσβασης σε φθηνό δημόσιο και ιδιωτικό δανεισμό. Αυτός οδήγησε σε ένα επίπεδο ζήτησης σημαντικά μεγαλύτερο από το επίπεδο παραγωγής της ελληνικής οικονομίας – αυτό που στα οικονομικά ονομάζουμε θετικό παραγωγικό κενό (positive output gap).  Για το χρονικό διάστημα 2001-2009 το κενό αυτό υπολογίζεται σωρευτικά σε ποσοστό 40% του ΑΕΠ (βλέπε Διάγραμμα 1), εξέλιξη που αποτυπώθηκε στην αύξηση τόσο του δημοσίου χρέους, όσο και του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. 

TRADERS´: Διαβλέπετε κάποιο πρόβλημα ζήτησης, λοιπόν, στην  ελληνική οικονομία;
Αργυρού: Φυσικά, η ελληνική οικονομία σήμερα έχει και πρόβλημα ζήτησης, μιας και εξαιτίας των λαθών που προανέφερα έχουμε πλέον περάσει σε μεγάλα αρνητικά παραγωγικά κενά και εκτόξευση του ποσοστού ανεργίας. Κατά συνέπεια, το σωστό μείγμα μακροοικονομικής πολιτικής που πρέπει να εφαρμοσθεί σήμερα περιλαμβάνει και στοιχεία που θα αποβλέπουν στην τόνωση της ζήτησης. Αυτά όμως δεν μπορούν να είναι μέτρα δημοσιονομικού χαρακτήρα. Με εξαίρεση δημόσιες επενδύσεις υψηλού πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος, οι δημόσιες δαπάνες ούτε μπορούν ούτε πρέπει να αυξηθούν. Η ζήτηση πρέπει να τονωθεί μέσα από την αύξηση του επιπέδου ρευστότητας του ιδιωτικού τομέα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το επίπεδο πιστωτικής επέκτασης του ελληνικού ιδιωτικού τομέα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης και την μεταβολή του επιπέδου απασχόλησης. Για να αποκατασταθεί όμως ένα ευνοϊκό πιστωτικό περιβάλλον είναι απαραίτητο να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, κάτι το οποίο προϋποθέτει επαρκώς κεφαλαιοποιημένες τράπεζες, απεξαρτημένες από τον ELA, με σταθερή βάση ιδιωτικών καταθέσεων και θετικές οικονομικές προσδοκίες. Δυστυχώς καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν ικανοποιείται σήμερα.


Διαβάστε το υπόλοιπο άρθρο επιλέγοντας τον παρακάτω σύνδεσμο:
http://www.traders-mag.gr/ebook/2015/06/index.html#60

Διαβάστε εντελώς δωρεάν το περιοδικό κάνοντας εγγραφή εδώ: 
http://www.traders-mag.gr/index.php/component/comprofiler/registers


Ο Μιχάλης Αργυρού (PhD) είναι Reader in Economics στο Cardiff Business School. Η ερευνητική του εξειδίκευση είναι η Διεθνής Μακροοικονομική και τα Οικονομικά της ΟΝΕ, θέματα επί των οποίων έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό ερευνητικών εργασιών. Συγκαταλέγεται στους διεθνώς αναγνωρισμένους αναλυτές της Ευρωπαϊκής Οικονομίας με τακτικές παρεμβάσεις σε διεθνή ΜΜΕ (BBC, CNN, Sky News, Bloomberg, Reuters, Washington Post, Newsweek κ.α.).

Σχόλια