Ωφέλιμος όγκος Μια καλύτερη μέτρηση συσσώρευσης/διανομής


Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει ήδη γίνει αρκετή έρευνα για την πιθανή ανίχνευση διαδικασιών συσσώρευσης και διανομής στις χρηματαγορές. Ωστόσο, οι υφιστάμενοι δείκτες που στοχεύουν στον καθορισμό και τη μέτρηση της συσσώρευσης και της διανομής επιδέχονται ακόμα βελτίωση. Το παρόν άρθρο στοχεύει στο να εξηγήσει ορισμένες από τις πιο σημαντικές αναθεωρήσεις σε αυτόν τον τομέα και την προκύπτουσα νέα οικογένεια δεικτών.



                » Ας ξεκινήσουμε ρίχνοντας μια ματιά στο πιο δημοφιλή ορισμό της συσσώρευσης και της διανομής. Ο πιο κλασικός ορισμός είναι αυτός που πρότεινε ο Larry Williams. Παρόλο που αργότερα πρότεινε αρκετές βελτιώσεις στο δικό του ορισμό, μία από τις πιο αξιόλογες ιδέες προήλθε από τον Βέλγο επενδυτή Pascal Willain, όπως παρουσιάστηκε στο βιβλίο του «Value in Time», εκδόσεις Wiley.


Συσσώρευση/διανομή
Ένας κοινός τρόπος εξέτασης της συσσώρευσης και της διανομής είναι να βλέπεις τη δράση στις χρηματαγορές σαν έναν αθλητικό αγώνα ή σαν μια μάχη μεταξύ ταύρων (αγορές) και αρκούδων (πωλήσεις). Σε αυτή τη δράση, διακρίνουμε μεταξύ του μεγέθους και της έκβασης της μάχης. Συνώνυμα που χρησιμοποιούνται εδώ για το μέγεθος είναι ο βαθμός, ή ακόμα καλύτερα, το εύρος. Το εύρος για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, τις περισσότερες φορές, ημερήσιο. Είναι απλά η διαφορά μεταξύ της υψηλότερης τιμής που σημειώθηκε σε αυτό το διάστημα και των χαμηλότερων τιμών. Αυτή θα είναι πάντα μηδέν ή μεγαλύτερη (δηλαδή θετική). Αντίθετα, το αποτέλεσμα, που ονομάζεται και κέρδος, είναι η διαφορά μεταξύ των τιμών ανοίγματος και κλεισίματος του διαστήματος. 


Κατά συνέπεια, για ένα χρονικό διάστημα αυτή η διαφορά μπορεί να είναι αρνητική, εφόσον το κλείσιμό του συμβεί να είναι χαμηλότερο από το άνοιγμα.
Οι κλασικοί ορισμοί της συσσώρευσης και της διανομής καταλήγουν σε κάποιας μορφής αναλογία μεταξύ του κέρδους και του εύρους. Μερικοί βάζουν και τον όγκο στο προσκήνιο, πολλαπλασιάζοντάς τον με την προηγούμενη αναλογία. Ο πιο δημοφιλής δείκτης συσσώρευσης διανομής δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα άθροισμα αυτής της αναλογίας επί τον όγκο, ή, σε μορφή τύπου:









Ωστόσο, η λεπτομερής ανάλυση αυτού του τύπου οδηγεί σε διάφορες, σημαντικές ελλείψεις:

1.    Οι περισσότεροι επενδυτές θα συμφωνήσουν ότι ένα κλείσιμο κοντά στο υψηλό είναι πολύ καλύτερο από ένα κλείσιμο κοντά στο χαμηλό, κάτι το οποίο δε λαμβάνει υπόψη ο παραπάνω τύπος. 
2.    Λιγότερο γνωστό είναι το γεγονός ότι «η τιμή ανοίγματος είναι πιο ευάλωτη σε χειραγώγηση από ό,τι είναι η τιμή κλεισίματος». Επίσης, η τιμή ανοίγματος επηρεάζεται ιδιαίτερα από εντολές μεταξύ διαδοχικών συνεδριών, εντολές που τοποθετούνται μετά από το κλείσιμο της αγοράς, το προηγούμενο βράδυ ή κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. 
3.    Ανακατανομή του όγκου στον χρόνο: το γεγονός ότι η κατανομή του όγκου σε όλο το διάστημα θεωρείται ομοιόμορφη. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερο είναι το υπό μελέτη διάστημα, τόσο λιγότερη αλήθεια ενέχει αυτή η επιπλοκή και τόσο μεγαλύτερο είναι το σφάλμα στην εκτίμηση της πραγματικής συσσώρευσης και διανομής. Ακόμη και για το διάστημα της ημέρας, ο όγκος δεν είναι καθόλου ομοιόμορφα κατανεμημένος (μάλλον έχει σχήμα U). Για μικρά χρονικά διαστήματα (π.χ. ενός λεπτού), αυτή η συνέπεια δεν θα ήταν ανύπαρκτη.
4.    Ανακατανομή του όγκου στην τιμή: ανάλογα με την ανακατανομή του όγκου στον χρόνο, οι περισσότεροι δείκτες υπολογίζουν κάθε τιμή σε ένα διάστημα ως ισοσταθμισμένη σε όλες τις συναλλαγές εντός του διαστήματος. Αλλά φυσικά κι εδώ μπορεί να υπάρξει σημαντικό σφάλμα για μικρά διαστήματα όσο και μιας ημέρας. 
5.    Ο τύπος δεν λαμβάνει υπόψη τα κενά (ανοίγματος). Αλλά τα κενά, αν εμφανιστούν, αποτελούν μέρος του εύρους και του κέρδους για ένα χρονικό διάστημα. Και, μερικές φορές, αποτελούν αρκετά σημαντικό μέρος.

Ωφέλιμος όγκος
Προσπαθώντας να απομακρύνουμε την ανακατανομή του όγκου σε χρόνο  και τιμή πρέπει να σταματήσουμε να χρησιμοποιούμε το τέλος της ημέρας ή δεδομένα διαστήματος (δηλαδή, άνοιγμα, υψηλό, χαμηλό, κλείσιμο και όγκο) που σήμερα χρησιμοποιούν οι περισσότεροι δείκτες. Για να διατηρήσουμε διαχειρίσιμα τα δεδομένα ανά βήμα, μπορούμε να επιλέξουμε διαστήματα ενός λεπτού. Ότι λάθη γίνουν, θα είναι σχεδόν άνευ σημασίας, λόγω της πολύ μικρής διάρκειας των διαστημάτων. 
Με αυτόν τον τρόπο, λύνοντας τα προβλήματα 3 και 4, λύνουμε και το πρόβλημα 1. Επειδή, και πάλι λόγω της πολύ μικρής διάρκειας των διαστημάτων, με αρκετή ρευστότητα, άνοιγμα, υψηλό, χαμηλό και κλείσιμο για ένα μόνο λεπτό, θα είναι σχεδόν πάντα πολύ κοντά μεταξύ τους. Μην ξεχνάτε ότι αν δεν συνέβαινε αυτό, θα μπορούσαμε να μειώσουμε περαιτέρω τα διαστήματα ή να χρησιμοποιήσουμε πραγματικά δεδομένα βήματος.

Μένουν δύο προβλήματα, τα οποία μπορούν να αντιμετωπιστούν ανταλλάσοντας την τιμή ανοίγματος στον τύπο με το κλείσιμο του προηγούμενου χρονικού διαστήματος closei-1. Με αυτόν τον τρόπο, τα κενά περιλαμβάνονται στον τύπο, ενώ οι εύκολα διαχειρίσιμες τιμές ανοίγματος μένουν έξω από την εικόνα. Ωστόσο, αυτό δεν λύνει εντελώς το πρόβλημα 5, επειδή στον παρονομαστή του τύπου δεν λαμβάνονται υπόψη τα κενά. Για να γίνει αυτό, αντικαθιστούμε το υψηλό και χαμηλό για το διάστημα με το πραγματικό υψηλό και χαμηλό. Σύμφωνα με αυτούς τους ορισμούς, όταν έχουμε ένα καθοδικό κενό, το προηγούμενο κλείσιμο θα είναι το υψηλό του τρέχοντος διαστήματος. Ομοίως, σε ανοδικό κενό, το προηγούμενο κλείσιμο θα χρησιμεύει ως το χαμηλό του τρέχοντος διαστήματος. Με αυτόν τον τρόπο, το αληθινό υψηλό ενός διαστήματος είναι το μέγιστο του κλεισίματος του προηγούμενου διαστήματος και το υψηλό αυτού του διαστήματος, ενώ το πραγματικό χαμηλό θα είναι το ελάχιστο του κλεισίματος του προηγούμενου διαστήματος και το χαμηλό του τρέχοντος διαστήματος.
Μία τελευταία διόρθωση οφείλεται στην καταμέτρηση τιμής σε ένα διάστημα. Φανταστείτε ότι το διάστημα του ενός λεπτού έχει ένα εύρος μεταξύ, ας πούμε, 2,34 και 2,37. Αυτό το εύρος θα υπολογιζόταν κανονικά ως η διαφορά μεταξύ αυτών των αριθμών, σε αυτήν την περίπτωση, 0,03. Ωστόσο, υπάρχουν τέσσερις κι όχι τρεις διαφορετικές τιμές στο διάστημα: 2,34, 2,35, 2,36 και 2,37! Επομένως,  θα διορθώσουμε τον αριθμητή και τον παρονομαστή με το μικρότερο δυνατό διάστημα τιμής SPI (που είναι 0,01 σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις). Σημειώστε ότι αυτός είναι ένας διορθωτικός παράγοντας. Έτσι, εάν ο αριθμητής είναι αρνητικός, αφαιρούμε 0,01, ενώ στην περίπτωση που ο αριθμητής είναι θετικός, προσθέτουμε 0,01. Ο παρονομαστής είναι πάντα θετικός, έτσι εκεί δεν χρειάζεται διαφοροποίηση. Φυσικά, αν το εύρος είναι μηδέν, δε γίνεται καμία διόρθωση.
Τελικά, ο νέος τύπος, λαμβάνοντας υπόψη κάθε πρόβλημα που αναφέρθηκε προηγουμένως, γίνεται:




 Αν και προσθέσαμε μέρος των λύσεων όσον αφορά στο πρόβλημα των κενών, διατηρήσαμε το όνομα του δείκτη: Effective Volume για αυτόν τον ανανεωμένο δείκτη A/D. 

Σημασία
Αν και αυτές οι αλλαγές στον τύπο μπορεί να μην φαίνονται πολύ εντυπωσιακές, υπάρχει αρκετά ουσιαστική διαφορά στον τρόπο με τον οποίον συμπεριφέρεται ο δείκτης (επίσης με τον τρόπο που λειτουργούν οι περισσότεροι από τους άλλους δείκτες A/D). Στον δείκτη λαμβάνεται υπόψη μόνο ο όγκος που καταφέρνει να εξαναγκάσει μια μεταβολή τιμής σε επίπεδο συναλλαγών. Αυτό μπορεί να είναι τόσο λίγο όσο ο μισός όγκος στον αρχικό τύπο. Με αυτόν τον τρόπο, ο δείκτης καταφέρνει να διακρίνει εκείνες μόνο τις συναλλαγές όπου ο όγκος ήταν bid στην τιμή προσφοράς ή sold/given στην τιμή αγοράς. Ως εκ τούτου, μόνο ο price moving volume (που πληρώνεται στην τιμή προσφοράς ή πωλείται στην τιμή αγοράς) ξεχωρίζει ως σημαντικός. Ένας ανοδικός δείκτης σημαίνει φυσικά συσσώρευση, ενώ ένας πτωτικός δείκτης υποδεικνύει διανομή.
Κάνοντας αυτό το επιπλέον βήμα, μπορούμε να χωρίσουμε τους όγκους σε όγκο μικρού και μεγάλου διαστήματος, όπως φαίνεται από τον όγκο μέσου διαστήματος. Αυτό είναι ακόμη πιο αποτελεσματικό όταν χρησιμοποιούμε τον διάμεσο όγκο. Ταξινομώντας τους όγκους όλων των διαστημάτων, από τα μικρά έως τα μεγάλα και βρίσκοντας τον όγκο όπου επιτεύχθηκε το ήμισυ του συνολικού όγκου. Με αυτόν τον τρόπο, οι όγκοι και ο δείκτης μπορούν να χωριστούν σε μεγάλο και σε μικρό ωφέλιμο όγκο. Σημειώστε το γεγονός ότι αυτοί οι δείκτες τείνουν να είναι αποτελεσματικοί όταν ο συνολικός όγκος είναι μεγάλος. «


Σχόλια